Το δικηγορικό απόρρητο συχνά παρουσιάζεται ως ένα «προνόμιο» του επαγγέλματος. Από νομικής σκοπιάς, η εν λόγω προσέγγιση μπορεί να θεωρηθεί βάσιμη. Ωστόσο, από οικονομικής σκοπιάς, η προσέγγιση διαφοροποιείται, καθώς εστιάζει στις εγγενείς αδυναμίες της αγοράς νομικών υπηρεσιών, όπως η ασυμμετρία πληροφόρησης, η οποία υπονομεύει την αποτελεσματική λειτουργία της. Υπό το πρίσμα αυτό, το απόρρητο δεν συνιστά προνόμιο, αλλά βασική παράμετρο που επιτρέπει σε μια εγγενώς προβληματική αγορά να λειτουργήσει.
Η αγορά νομικών υπηρεσιών αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αγοράς «αγαθών εμπιστοσύνης» (credence goods). Ο πελάτης δεν μπορεί να αξιολογήσει ούτε πριν ούτε μετά την παροχή της υπηρεσίας την ποιότητα ή ακόμη και την αναγκαιότητά της. Ως αποτέλεσμα, η ασυμμετρία πληροφόρησης αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό της αγοράς και υπονομεύει τη σωστή λειτουργία της. Σε αυτές τις συνθήκες, ο μηχανισμός των τιμών και της ελεύθερης επιλογής δεν αρκεί για να διασφαλίσει ικανοποιητικά αποτελέσματα.
Ακριβώς για τον λόγο αυτό, το δικηγορικό απόρρητο λειτουργεί ως κρίσιμος μηχανισμός εμπιστοσύνης, καθώς διασφαλίζει ότι ούτε ο δικηγόρος ούτε ο πελάτης μπορούν να υποχρεωθούν να αποκαλύψουν την μεταξύ τους επικοινωνία σε τρίτους, πλην εξαιρετικών περιπτώσεων. Η προστασία αυτή ενθαρρύνει την πλήρη και ειλικρινή αποκάλυψη πληροφοριών από τον πελάτη, περιορίζοντας την ασυμμετρία πληροφόρησης και επιτρέποντας την αποτελεσματικότερη παροχή νομικών υπηρεσιών.
Αντίθετα, χωρίς τέτοιους μηχανισμούς εμπιστοσύνης, ο πελάτης έχει κίνητρο να αποκρύπτει κρίσιμες πληροφορίες, ιδίως όταν αυτές είναι ευαίσθητες ή δυνητικά επιβαρυντικές. Η «ορθολογική» αυτή συμπεριφορά σε ατομικό επίπεδο οδηγεί σε συλλογικά μη αποδοτικά αποτελέσματα, όπως λανθασμένες νομικές εκτιμήσεις, μη βέλτιστη νομική στρατηγική, αυξημένο κόστος και, τελικά, μικρότερη πιθανότητα επιτυχούς έκβασης της υπόθεσης. Με όρους οικονομικής θεωρίας, πρόκειται για κλασική περίπτωση αποτυχίας της αγοράς (market failure).
Επομένως, το δικηγορικό απόρρητο δεν προστατεύει απλώς την επικοινωνία δικηγόρου–πελάτη, αλλά αποκαθιστά, στον βαθμό που είναι εφικτό, τη ροή πληροφόρησης που απαιτείται για την αποτελεσματική παροχή της υπηρεσίας.
Από οικονομικής σκοπιάς, το απόρρητο λειτουργεί ως μηχανισμός μείωσης του κόστους συναλλαγής και περιορισμού της ευκαιριακής συμπεριφοράς. Ενισχύει την εμπιστοσύνη, οδηγεί στην επιλογή καταλληλότερων και καλύτερα τεκμηριωμένων λύσεων. Δεν πρόκειται απλώς για προστασία δικαιωμάτων, αλλά για αναγκαία προϋπόθεση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς.
Η ορθή προσέγγιση, συνεπώς, δεν είναι η αποδόμηση του απορρήτου, αλλά η προσεκτική οριοθέτησή του. Η οικονομική ανάλυση δεν υποστηρίζει ένα απόλυτο ή ανεξέλεγκτο απόρρητο. Υποστηρίζει, όμως, ότι οποιαδήποτε παρέμβαση πρέπει να σταθμίζει το πραγματικό της κόστος, ειδικότερα τη μείωση της εμπιστοσύνης, την αύξηση της αβεβαιότητας και, τελικά, την επιδείνωση των αποτελεσμάτων στην αγορά.
Εν κατακλείδι, από οικονομικής σκοπιάς το δικηγορικό απόρρητο δεν είναι απλώς ζήτημα επαγγελματικής δεοντολογίας, δικονομικής προστασίας ή «προνομίου», αλλά θεμελιώδης παράμετρος οικονομικής οργάνωσης μιας αγοράς που, χωρίς αυτό, δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά.
